CAM001
Trong suốt thời gian quan sát, CAM001 đã ghi nhận được một đợt tập trung số lượng lớn các cá thể mang (hoẵng).
Hãy trải nghiệm thiên nhiên một cách chân thực nhất tại Vườn quốc gia Cát Tiên, một trong những "điểm nóng" về đa dạng sinh học bậc nhất Việt Nam. Chiếc camera trực tiếp này bắt trọn khung cảnh độc đáo nơi trảng cỏ tiếp giáp với bìa rừng và hồ nước, tạo nên một "trạm trung chuyển" sầm uất cho các hoạt động của động vật hoang dã.
Tại sao cảnh quan này lại đặc biệt? Đây là vùng đệm nơi nhiều môi trường sống chồng lấn lên nhau. Những khu vực chuyển tiếp này cực kỳ quan trọng vì chúng cung cấp nguồn thức ăn dồi dào từ cả không gian mở (trảng cỏ) và rừng rậm, nguồn nước uống ổn định từ lòng hồ và iều kiện lý tưởng để kiếm ăn, làm tổ và di chuyển giữa các sinh cảnh.
Chính vì thế, muôn thú bị thu hút đến đây suốt cả ngày, và đặc biệt nhộn nhịp hơn khi bóng đêm buông xuống. Mỗi khoảnh khắc bạn đang xem đều đóng góp vào dữ liệu bảo tồn thực tế, từ việc ước tính quần thể đến đánh giá sức khỏe của hệ sinh thái.
Một cá thể chim cổ rắn (Anhinga melanogaster) đứng lặng bên hồ nước giữa đồng cỏ của Vườn Quốc gia Cát Tiên vào buổi sáng sớm.
Được mệnh danh là chim cổ rắn nhờ chiếc cổ dài và mảnh, đây là loài chim lặn săn mồi rất điêu luyện, chuyên bắt cá dưới mặt nước. Không giống như vịt, bộ lông của chúng chỉ có khả năng chống thấm một phần, giúp cơ thể chìm xuống nước dễ dàng hơn khi lặn. Sau mỗi lần săn mồi, chúng thường đậu trên cành hoặc bãi đất trống, dang rộng đôi cánh để hong khô dưới ánh nắng.
Cá thể trong đoạn ghi hình xuất hiện một mình, điều khá phổ biến ngoài mùa sinh sản. Chim cổ rắn thường kiếm ăn và nghỉ ngơi đơn độc, kiên nhẫn quan sát mặt nước trước khi bất ngờ lao xuống để bắt cá.
Các vùng đất ngập nước như ở Vườn Quốc gia Cát Tiên là môi trường sống vô cùng quan trọng đối với loài chim cổ rắn, hiện được xếp vào nhóm Sắp bị đe dọa (Near Threatened) theo Danh lục Đỏ của IUCN. Những hệ sinh thái này không chỉ duy trì nguồn cá dồi dào mà còn là nơi sinh sống của nhiều loài chim nước và các loài thủy sinh khác, góp phần tạo nên sự đa dạng sinh học đặc trưng của Cát Tiên.
Khung cảnh yên bình của một buổi chiều tại Vườn Quốc gia Cát Tiên, nơi hai cá thể Cò Cổ Len (Ciconia episcopus) kiếm ăn dọc theo mép vùng đất ngập nước, trong khi một đàn Nai Sambar (Rusa unicolor) thong thả gặm cỏ gần đó.
Cò Cổ Len là loài chim lội nước cỡ lớn, kiếm ăn bằng cá, ếch, côn trùng và các động vật thủy sinh nhỏ. Trong khi đó, nai Sambar, loài hươu lớn nhất bản địa Đông Nam Á, gặm cỏ và lá cây. Sự chung sống hài hòa này là kết quả của sự phân chia sinh thái (ecological niche partitioning), khi mỗi loài khai thác những nguồn thức ăn khác nhau, cho phép chúng cùng tồn tại và phát triển trong cùng một hệ sinh thái.
Những khoảnh khắc như thế này phản ánh sự đa dạng sinh học phong phú của Vườn Quốc gia Cát Tiên - một phần của Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới được UNESCO công nhận và là một trong những khu vực bảo tồn thiên nhiên quan trọng nhất Việt Nam.
Trong một buổi chiều yên tĩnh tại Vườn Quốc gia Cát Tiên, một cá thể Già đẫy Java xuất hiện đơn độc bên hồ nước giữa vùng đồng cỏ. Loài chim nước cỡ lớn này thường đứng bất động trong thời gian dài, kiên nhẫn quan sát để tìm kiếm cá, ếch nhái, bò sát, cua và các loại con mồi khác dọc theo mép nước. Gần đó, một số cá thể hươu nai cũng đang thong thả kiếm ăn, tạo nên khung cảnh sống động phản ánh sự đa dạng của các loài động vật hoang dã tại hệ sinh thái đồng cỏ và đất ngập nước của Cát Tiên.
Già đẫy Java (Leptoptilos javanicus) là một trong những loài chim lội nước lớn nhất châu Á, cao khoảng 110–120 cm với sải cánh có thể đạt tới 2 mét. Đôi chân dài, phần đầu gần như trụi lông và chiếc mỏ khỏe giúp chúng thích nghi hiệu quả với việc kiếm ăn tại các vùng đất ngập nước nông, đồng cỏ và những khu vực ngập nước theo mùa.
Việc xuất hiện quanh các hồ nước vào giữa buổi chiều không phải là điều hiếm gặp. Khi nhiệt độ tăng cao, nhiều loài động vật thủy sinh và bán thủy sinh tập trung quanh các nguồn nước còn lại, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài chim lội nước lớn kiếm ăn. Đồng thời, không gian trống trải của vùng đất ngập nước cũng giúp chúng dễ dàng quan sát con mồi và phát hiện các mối nguy tiềm tàng, đồng thời tiết kiệm năng lượng trong thời điểm nóng nhất trong ngày.
Các vùng đất ngập nước là một trong những sinh cảnh quan trọng nhất của Cát Tiên, nâng đỡ sự đa dạng sinh học phong phú quanh năm. Những lần xuất hiện như thế này cho thấy giá trị sinh thái đặc biệt của các hồ nước giữa đồng cỏ, nơi cung cấp nguồn thức ăn và điểm nghỉ ngơi cho nhiều loài chim và động vật có vú trong vườn quốc gia.
Giữa cái nắng của buổi chiều, một đàn nai xuất hiện bên hồ nước trong trảng cỏ Cát Tiên. Chúng cùng nhau uống nước, nghỉ ngơi và giải nhiệt, mang đến khoảnh khắc hiếm gặp để quan sát tập tính tự nhiên của loài trong môi trường sống hoang dã. Những trảng cỏ rộng lớn và vùng đất ngập nước theo mùa như thế này là nguồn thức ăn và nước uống quan trọng, nuôi dưỡng nhiều loài thú lớn của Vườn quốc gia Cát Tiên.
Một cá thể chim già đẫy đang tìm kiếm thức ăn dọc theo mép hồ trên đồng cỏ của Vườn quốc gia Cát Tiên trong một buổi chiều yên bình.
Là một trong những loài chim lớn nhất khu vực, chim già đẫy dễ dàng được nhận ra nhờ vóc dáng cao lớn, đôi chân dài, chiếc mỏ to khỏe cùng phần đầu và cổ gần như không có lông. Đôi cánh sẫm màu tương phản với phần thân nhạt màu tạo nên một dáng vẻ đặc trưng khi loài chim này. Những đặc điểm này giúp chúng thích nghi với môi trường nóng ẩm và kiếm ăn hiệu quả tại các khu vực nước nông hoặc bãi bùn ven hồ.
Chim già đẫy là loài ăn cơ hội, với thức ăn gồm cá, ếch nhái, bò sát, côn trùng và nhiều động vật nhỏ khác sống trong các vùng đất ngập nước. Chúng cũng có thể tận dụng xác động vật chết khi có cơ hội, góp phần vào quá trình tái chế chất dinh dưỡng trong hệ sinh thái.
Khi mực nước thay đổi theo mùa, các khu vực nước nông ven hồ thường trở thành nơi tập trung nhiều nguồn thức ăn, thu hút đa dạng các loài động vật hoang dã. Bằng cách chậm rãi bước dọc bờ hồ và quan sát kỹ môi trường xung quanh, cá thể chim già đẫy này đang thể hiện chiến lược kiếm ăn kiên nhẫn đặc trưng của loài.
Khoảnh khắc thanh bình này mang đến một góc nhìn gần gũi về cuộc sống thường nhật của một trong những loài chim ấn tượng nhất tại các vùng đất ngập nước của Cát Tiên.
Khi mặt trời bắt đầu lên trên những đồng cỏ của Vườn Quốc gia Cát Tiên, hai cá thể cò nhạn cổ trắng bắt đầu hành trình tìm kiếm thức ăn vào buổi sáng bên mép hồ. Chúng sử dụng chiếc mỏ dài để dò tìm trong đất và vùng nước nông nhằm săn bắt côn trùng, ếch nhái, bò sát nhỏ, cá và nhiều loại con mồi khác.
Cò nhạn cổ trắng dễ dàng được nhận biết nhờ phần cổ trắng nổi bật, tương phản với bộ lông sẫm màu cùng đôi chân dài màu đỏ. Mặc dù có kích thước khá lớn, loài chim này thường ít được chú ý vì chúng kiếm ăn một cách lặng lẽ tại các vùng đất ngập nước, đồng cỏ, khu vực nông nghiệp và những khoảng trống trong rừng trên khắp Nam Á và Đông Nam Á.
Không giống nhiều loài chim nước sống thành đàn lớn, cò nhạn cổ trắng thường được bắt gặp đơn lẻ, theo cặp hoặc trong các nhóm gia đình nhỏ. Chế độ ăn đa dạng cùng khả năng sử dụng nhiều kiểu sinh cảnh khác nhau giúp chúng thích nghi với những thay đổi của môi trường. Tuy nhiên, loài này vẫn phụ thuộc vào các vùng đất ngập nước khỏe mạnh và những không gian mở có nguồn thức ăn ổn định để sinh tồn.
Buổi sáng sớm là một trong những thời điểm lý tưởng nhất để quan sát loài chim này, khi nhiệt độ mát mẻ hơn thúc đẩy hoạt động của nhiều loài động vật hoang dã quanh các hồ nước, đầm lầy và đồng cỏ của Cát Tiên.
Cơn mưa giữa buổi chiều phủ lên đồng cỏ Cát Tiên một bầu không khí mát lành, nơi hai cá thể nai đang lặng lẽ kiếm ăn giữa thảm thực vật xanh mướt. Những điều kiện thuận lợi sau mưa thường khuyến khích các loài động vật ăn cỏ tiếp tục hoạt động, tận dụng nguồn thức ăn tươi non trên đồng cỏ.
Khoảnh khắc bình yên này cho thấy một góc nhỏ trong đời sống tự nhiên của nai – loài hươu lớn nhất Việt Nam – khi chúng thích nghi với những thay đổi của thời tiết và môi trường sống trong khu rừng nhiệt đới Cát Tiên.
Một đàn nai có thể được nhìn thấy đang lặng lẽ kiếm ăn, trong khi vài cá thể khác vẫn ngâm mình một phần dưới hồ để tránh cái nóng giữa ngày. Dù chủ yếu hoạt động vào sáng sớm, chiều muộn và ban đêm, nai thường nghỉ ngơi gần nguồn nước trong những giờ oi bức nhất trong ngày. Vào thời điểm này, những loài động vật ăn cỏ lớn này thường tìm đến các vùng đất ngập nước và hố nước râm mát để làm dịu cơ thể và điều hòa thân nhiệt.
Những khoảnh khắc như thế này mang đến một góc nhìn yên bình về nhịp sống tự nhiên của hoang dã.
Một vài cá thể công lục được nhìn thấy đang kiếm ăn trên trảng cỏ vào buổi chiều muộn tại Vườn quốc gia Cát Tiên. Di chuyển chậm rãi qua môi trường sống trống trải, chúng tìm kiếm hạt giống, côn trùng, chồi non và các nguồn thức ăn nhỏ khác ẩn mình trong các lớp cỏ.
Khác với con đực có màu sắc rực rỡ, công lục cái thường nhỏ hơn và có hoa văn ít sặc sỡ hơn, giúp chúng ngụy trang tốt hơn khi làm tổ. Trong những giờ mát mẻ hơn trong ngày, loài chim lớn sống dưới mặt đất này thường rời khỏi bìa rừng để đi kiếm ăn ở những khu vực thoáng đãng trước khi quay trở lại nơi ẩn nấp lúc chiều tối.
Là một trong những loài chim biểu tượng và đang bị đe dọa nhất ở Đông Nam Á, việc bắt gặp công lục là một lời nhắc nhở quan trọng về sự phong phú của đa dạng sinh học vẫn đang được bảo vệ trong những cánh rừng và trảng cỏ ở Cát Tiên.
Một gia đình Công lục lững thững dạo bước kiếm ăn buổi sớm. Khác với mùa sinh sản đầy phô trương, lúc này chúng chỉ tập trung tìm kiếm hạt cây, chồi non và côn trùng. Việc đi theo nhóm nhỏ giúp chúng tăng khả năng cảnh giác và bảo vệ lẫn nhau trước những mối nguy tiềm ẩn.
Bờ hồ trở nên nhộn nhịp vào cuối chiều khi trời dịu mát. Trong khi đàn Công lục mải miết rỉa mồi trên bãi trống, những chú Nai cũng thong dong gặm cỏ ngay gần đó. Sự giao thoa này cho thấy hồ nước chính là nơi gắn kết các hoạt động xã hội và sinh tồn của muôn loài.
Một chú Bò tót đực trưởng thành đơn độc hiện ra giữa trảng cỏ lúc hoàng hôn. Việc các cá thể đực tách đàn đi riêng lẻ là điều khá phổ biến. Điểm xuyết cho khung cảnh thanh bình này là những chú chim nhỏ nhảy nhót xung quanh, tận dụng việc bò tót di chuyển làm xao động đám cỏ để săn côn trùng.
Giữa đêm vắng, một chú Cầy tai trắng lặng lẽ xuất hiện gần đàn Nai. Loài thú ăn thịt nhỏ này di chuyển cực kỳ uyển chuyển và gần như không tiếng động qua các lùm cây rậm rạp để săn mồi hoặc tìm quả chín. Sự xuất hiện chớp nhoáng của nó làm nổi bật nhịp sống bí ẩn của các loài thú ăn đêm.
Khoảnh khắc nhiều loài cùng chia sẻ không gian như Nai, Công lục và các loài Cò cùng hội ngộ nơi bìa rừng gặp mặt hồ. Khi nhiệt độ giảm dần, khu vực này trở thành tụ điểm lý tưởng để nạp năng lượng và giải tỏa cơn khát.
Hệ thống ghi nhận một cuộc tụ họp lớn của loài Nai đêm. Ít nhất 5 cá thể cùng xuất hiện trong khung hình, cho thấy đây là bãi ăn đêm "ruột" của chúng. Có thể nơi đây có nguồn cỏ chất lượng và ít bị con người quấy rầy. Chúng vừa ăn vừa giữ thói quen "dừng lại và quan sát" để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Một đàn Cò tụ tập bên hồ sen cạn. Đây là hình ảnh đặc trưng của mùa khô Cát Tiên (tháng 11 - tháng 4). Khi nước rút, những vũng nước nông trở thành "bàn tiệc" đầy cá và lưỡng cư cho các loài chim nước vào mỗi buổi chiều tà.
Một thước phim vô giá về gia đình Vượn đen má vàng, loài đang nằm trong danh sách Nguy cấp. Con đực có bộ lông đen tuyền với hai túm lông má vàng rực rỡ, trong khi con cái lại mang sắc vàng kim.
Chúng vang lên những bản "đồng ca" dậy sóng cả cánh rừng vào sáng sớm để đánh dấu lãnh thổ và thắt chặt tình cảm gia đình. Chứng kiến cảnh chúng chuyền cành điêu luyện trên những ngọn cây cao là một trong những khoảnh khắc xúc động nhất về sức sống của rừng già Cát Tiên.
